http://tajikam.com

Таҷзияи Афғонистон-- роҳи раҳоӣ аз ваҳшати паштунизм ва терроризм PDF Чоп
Муаллиф: Исфандиёри Ростин   
18.11.2011 09:14

 

 

Баргардон аз хати порсӣ ба сириллик: Довари Некзод

Роберт Блеквейл намояндаи вижаи Амрико дар Ҳиндустон гуфтааст, ки Амрико ба хотири баранда шудани ҷанг ва ҳифзи тамомияти худ бояд Афғонистонро ба ду бахш тақсим кунад ва қисмати ҷанубро ба Толибон вогузор кунад.Ин назар воқиан як назари бисёр хирадмандона ва коршиносона аст ва оқои Роберт Блеквейл бо мутолиаи бисёр олимонае ин тарҳро матраҳ кардааст.

Имрӯз дигар масъалаи террор ва ваҳшатгарии паштунҳо дар асри интернет ва ҷаҳонӣ шудан бар касе пӯшида нест ва ҳама миллатҳои дунё ба хубӣ медонанд, ки террор, мактабсӯзӣ, тезобпошӣ ( кислота) ба сурати духтарон, интиҳору инфиҷор ҳама зодаи тафаккури паштунӣ дар Афғонистон ва Покистон аст ва касе дигар дар қарни бисту як то ин сатҳ ақибмонда нест.

 

Таърих шоҳид аст, ки ҳамеша тоҷикҳо ғурурофарин будаанд, ки дар муқобили ҳар ишғолгаре, ки ба асари муомилагарии паштунҳо вориди ин хок шуда, муқобила карда ва онро ба зону даровардаанд. Аммо ин муздурони аҷониб ҳамеша заминаи дастдарозии дигаронро дар Афғонистон фароҳам кардаанд , ки хубтарин мисоли онро метавон дар ишғоли Афғонистон тавассути шӯравиҳо ва панҷобиҳои хиштаккашол дарёфт.

Дар ҳоли ҳозир ҳамчунон ки дида мешавад, ки ду паштуни қудратхоҳу ҳарис(Карзай ва Мулло Умар ) дар хати манофеи ду қутби мухолиф , зиндагиро барои мардуми ин кишвар ба ҷаҳаннам табдил кардаанд.

Муллои кӯр ва Ҳикматёр дар хати манофеи Эрон, Покистон ва шайхҳои араб барои расидан ба қудрат остонбӯсии Покистону Арабистонро ба сурати пинҳонӣ пешаи худ сохтаанд ва Карзайхон дар хати манофеи Амрико пойи бузургтарин қудрати низомиро ба Афғонистон кашида ва танӯри ҷангро ҳезумкашӣ мекунад ва барои тадовум дар арки раёсати ҷумҳурӣ дастҳои Обамаро мебӯсад.

Агар воқеъбинона қазоват шавад, дар кадом минтақаи тоҷикнишин, ӯзбакнишин ва ҳатто ҳазоранишини Афғонистон толиб ва террору тарёк ре ша дорад. Аммо вақте як фомили ( хонаводаи ) паштун дар дарқади тахор зиндагӣ мекунад, ҳатмӣ сиришти террори ваҳшатофаринии ӯ минтақаи муҷовири ӯ ноамн аст. Ин масъала ба хубӣ нишон медиҳад, ки слан ваҳшатофаринии имрӯз на дифоъ аз дин асту на дифоъ аз сарзамин аст ва на ҳадафи дигаре дорад, балки танҳо ва танҳо ҳадафи ин ҷанг ба ҷо овардани ормони ISI Покистон ва шайхҳои хушгузорони араб аст. Ва ин паштунҳо, ки бо фитрати даҳшатофаринӣ ва террор зода шудаанд, беҳтарин абзоре ҳастанд, ки мешавад аз онҳо дар шароити феълии Афғонистон истифода кард. Паштунҳо аслан касе ҳастанд, ки бо адабиёти тасомеъ ва инсоният ноошно ҳастанд, мантиқро намефаҳманд ва забонашон ҷузъ даҳшатфканӣ чизе нест. Аз ин рӯ ин қавм ҳеч гоҳе ба сулҳ, ҳамдигарпазирӣ, гуфтугӯ, ахват тамоюл надоранд ва фақат ва фақат адабиёташон бо важлу тапён гиреҳ хӯрда ва ин раванд ҳамчунон бояд идома ёбад.

Аз ин рӯй барои соири ақвом, аз ҷумла қавми ғурурофарини тоҷик , ки аксарияти бошандагони Афғонистонро ташкил медиҳанд, зарурати ҷиддӣ эҳсос мешавад, ки ҷуғрофиёи зистии худро аз ин омилони террору ваҳшат ҷудо созад то даме фарандонашон лаззати зиндагиро бубинанд. Варна идома бо ин вазъият наметавонад зомини як зиндагии сулҳомез барои тоҷикҳо бошад.

Агар мо ба таърихи паштунҳо нигоҳ кунем, ин қавм бо сиришти ҷанг дар ду сӯи хатти марзии Дюранд зиндагӣ доштаанд ва ҳеч гоҳе аз ҷангу террор ва даҳшатафганӣ раҳоӣ наёфтаанд.

Ин ҷо масъалаи ӯзбакҳо ва ҳазорҳо низ матраҳ аст, ҳазораҳо ҳарчанд бо ваҷҳи муштараки забонӣ метавонанд бо тоҷик наздик шаванд, аммо бархе аз раҳбарони ин қавм ҳам ҳамеша умрашонро дар муомилагарӣ сипарӣ кардаанд ва аз ин рӯй метавонанд бо паштун алли хубтари забони муштарак пайдо кунанд. Аммо бархи дигари онон , аз ҷумла гурӯҳҳои пайрави шаҳид Козимӣ шахсияти номдори таърихи муосири Афғонистон метавонанд бо тоҷикҳо хубтар наздик шаванд. Ба ин асос таҷзияи Афғонистон танҳо роҳе аст, ки метавонад ба ранҷи ҳазорон тоҷикҳо ва соири ақвоми сулҳдӯст поён диҳад. Албатта, ин бад- он маъно нест,ки ман аз сари таассуб бар паштунҳо чунин масъалаеро матраҳ мекунам, балки ҳадафам аз тарҳи ин масъала баёни воқеияте аст, ки ҳама онро медонанд.

Агар касе бошад, ки як референдумро дар пиромуни ҳамин масъала ба роҳ андозад, аксарияти мардуми сулҳдӯсти Афғонисто ба таҷзияи ин ваҳшатобод ва кобӯши даҳшату террор, ки Афғонистон ё беҳтар аст Фиғонистон гуфта шавад мувофиқ хоҳанд буд.

Тоҷикҳо метавонанд бо ҷудоӣ аз паштунҳо ба унвони як кишвари сулҳдӯст дар ҷаҳони имрӯз таваҷҷӯҳи ҷаҳонро ба худ ҷалб кунанд, равобити хориҷиашонро хуб таъмин кунанд ва бо истифода аз зарфиятҳои мавҷуди инсонӣ дар манотиқи шимол аз сарҳадоташон хуб дифоъ намоянд, аз манобеи табииву ҷилваҳои туристии хеш баҳраи бештар бибаранд.

Таҷзияи Афғонистон метавонад гоме бошад барои эҷоди як зиндагии навинбарои наслҳои ояндаи манотиқи Шимоли Афғонистон , ки дигар бовожаҳои туфанг ва тарёк у террору тарёку тапёну важл ошно нашаванд ва насл бошад ки битавонад бо истандадҳои инсони имрӯз зиндагӣ кунад ва обрӯманд дигар ба унвони террорист ва тарёксолор ва толиб маҳкум набошад.

Тоҷик бо таваҷҷӯҳ ба пайвандҳои таърихиву фарҳангӣ дар минтақа ва соири кишварҳои дунё метавонанд робитаи дӯстона дошта бошанд, ин қавм бо доштани як забони пӯё , адабиёти боифтихору соири зарфиятҳои башарӣ ва маънавӣ кишвари емонанд дар дунё бошанд.

Аммо ин масъала замоне муяссар аст, ки:

тамоми тоҷикҳое, ки дар манотиқи ҷануб зиндагӣ мекуннд, ба шимол ва ба қаламрави кишвари ҷудо аз террористон ё Афғонистон оварда шаванд.

Тамоми паштунҳое, ки тавассути ҳукуматҳои мустабид дар манотиқи хушобу ҳавои шимол сокин шудаанд, аз ин манотиқ берун сохта шаванд, вагарна ин занбӯрзодаҳо рӯзе занбӯр мешавад ва интиҳор мекунанд.

Чизе дигар ба номи кӯчӣ дар адабиёти сиёсии кишвари дуюмӣ, ки фарз кунем Хуросон бошад, бояд вуҷуд надошта бошад.

Робитаи дипломатӣ, тиҷоратӣ ва...бо кишвари Афғонистони феълӣ ё ҳар номи баъд аз таҷзия надошта бошад

Дар сурати дохил шудани атбои кишвари дуюмӣ бояд бидуни гап эъдом шавад

Як нерӯи дифоъии марзии бисёр қавӣ , ки битвонад ба терроргарон ҷавоби дандоншикан бидиҳад, дар сарҳадоти ин кишвар ҷо ба ҷо шавад.

Ва дар охир як пешниҳод ба кишвари Афғонистони баъд аз таҷзия мехоҳам ироа кунам, ин паштунҳо бояд талош кунанд аз ҳолати бидавият ва кӯчигарӣ худро раҳо сохта ва бо арзишҳои маданӣ ошно шаванд то битвонанд ҳувияти инсонӣ дар ҷаҳон дарёбанд, варна ному нишонашон бо тарёк ва террор то қиёмат гиреҳхӯрда боқӣ хоҳад монд. Ва раҳбарони паштун ба ҷойи таассубварзӣ ва доман задани масоили қавмӣ бираванд ба маданисозии ақвоми кӯчӣ ва бидавинишини ҷануб мубодират варзанд то ваҷибаи ахлоқиву инсонии хешро адо намоянд.

 

Суруди ҳафта


Фарзандони тоҷик

abduljabbar.jpg

Тоҷикам ба форсӣ


Барги Тоҷикам дар Фейсбук


 

Назарсанҷӣ

Назари Шумо дар масъалаи бозгашт ба хати ниёкон,яъне хати форсӣ ва даст кашидан аз хати сириллик чӣ гуна аст?